Tổn Thương Morel Lavalleé

    Trong thực hành lâm sàng chấn thương, đôi khi chúng ta gặp những trường hợp vỡ xương chậu phức tạp, đặc biệt là gãy phần sau như gãy vùng cánh chậu và cùng cụt kết hợp với tình trạng lóc da vùng hông lưng. Nếu bạn gặp tình huống lâm sàng như vậy là bạn đã biết đến tổn thương Morel Lavalleé rồi đó. Tình trạng lóc da này có một số điểm khác so với các lóc da thông thường và chắc cũng không nhiều bác sỹ chấn thương chỉnh hình biết rằng tổn thương này được mô tả từ rất lâu và có tên gọi là tổn thương Morel Lavalleé.

    Tổn thương Morel Lavalleé

     Tổn thương lóc da thường gặp nhất là tổn thương lóc da khỏi tổ chức dưới da, khá thường gặp ở nhiều vị trí của chi thể như cẳng tay, cánh tay, cẳng chân, đùi, …Tổn thương lóc da khỏi tổ chức dưới da khá dễ dàng chẩn đoán và ít khi bỏ sót nhưng tổn thương Morel Lavalleé thì lại gặp nhiều khó khăn và dễ bị chẩn đoán muộn.

    Tổn thương Morel Lavallee

    Là tổn thương lóc da và mô mềm, trong đó da và tổ chức dưới da tính từ lớp cân nông bị lóc khỏi tổ chức cơ. Tổn thương được cho là làm đứt các nhánh mạch xiên và tạo nên khoảng trống để máu, dịch huyết tương và tổ chức mỡ hoại tử tràn vào. Tổn thương này rất dễ bị bỏ sót do tình trạng lóc cả lớp cân nông và thường gặp ở những vị trí có lớp mỡ dưới da dầy như vùng đùi, mông, …. Hơn nữa tổn thương này hay gặp lien quan với các tổn thương như gãy xương chậu hoặc ổ cối, ngoài ra có thể gặp với gãy xương phần trên của xương đùi và khối mấu chuyển. Một số nghiên cứu chỉ ra rằng, chẩn đoán bị muộn gặp ở hơn 1/3 số các trường hợp.
    Vào giữa thế kỷ 19, Morel Lavallee, tên đầy đủ là Victor-Auguste-François Morel-Lavallée (1811-1865), là một phẫu thuật viên người Pháp, ông đã mô tả tổn thương lóc da và tổ chức dưới da khỏi tổ chức cơ phía dưới và từ đó các tổn thương này được mang tên ông. Vị trí tổn thương hay gặp ở những khu vực như khung chậu, mấu chuyển và 1/3 trên xương đùi, vùng hông lung, …
     
    Chẩn đoán tổn thương Morel Lavallee gặp nhiều khó  khăn do tổn thương lóc của da và tổ chức dưới da tính từ lớp cân nông nên rất khó đánh giá chính xác và dễ bị bỏ sót, và quan trọng hơn là thường nằm trong bệnh cảnh gãy xương lớn và phức tạp như xương chậu, xương đùi, bệnh nhân lại có thể trong tình trạng sốc nên thường dễ bỏ sót và chủ yếu là ít nghĩ đến. Về mặt lâm sang, tổn thương thường xảy ra ở khu vực có lớp mỡ dầy, vị trí tổn thương thường khó thăm khám về lâm sang như vùng hông lung, … nên thăm khám bị hạn chế. Việc chẩn đoán đôi khi không thể dựa vào lâm sang đơn thuần mà có thể phải dựa vào siêu âm hoặc chụp phim cắt lớp hoặc cộng hưởng từ. Vì vậy một số trường hợp được phát hiện tình cờ khi chụp phim để đánh giá các tổn thương của xương chậu hoặc ổ cối. Do đó, để chẩn đoán được thì thường phải nghĩ tới tổn thương này trước và sau đó có thể phối hợp them các biện pháp chẩn đoán hình ảnh để xác định chẩn đoán.
    Trong trường hợp phát hiện ra, việc điều trị thường đơn giản hơn các trường hợp lóc da thong thường và nguy cơ hoại tử da trong hội chứng Morel Lavallee cũng thấp hơn. Việc điều trị thường bao gồm dẫn lưu hết máu tụ và bang ép để giúp cho tổ chức da và dưới da liền với tổ chức bên dưới. Một số trường hợp phát hiện muộn như tổn thương lóc da vùng hông lung trong vỡ xương chậu vùng cùng cụt thì có thể sẽ có tổn thương hoại tử da.

    Lưu ý:

    – Tổn thương lóc da và tổ chức dưới da tính từ lớp cân nông khỏi tổ chức bên dưới
    – Vị trí thường gặp là vùng hông lưng, vùng mấu chuyển và 1/3 trên đùi
    – Các thăm dò hình ảnh rất có giá trị trong chẩn đoán và chỉ định điều trị
    TS Trần Trung Dũng (tổng hợp)

    About the Author Trị Quản

    Popular posts