Các phương pháp cố định mảnh ghép trong phẫu thuật tạo hình dây chằng khớp gối

vít cố định dây chằng chéo khớp gối

Khi bạn được chẩn đoán là đứt dây chằng chéo trước khớp gối và bác sỹ của bạn nói với bạn rằng trường hợp của bạn phải mổ thì một trong những nội dung mà bác sỹ sẽ trao đổi với bạn là lựa chọn phương pháp cố định dây chằng. Có rất nhiều phương pháp cố định dây chằng trong đường hầm nhưng về cơ bản, các phương pháp cố định đều nhằm mục đích cố định vững chắc dây chằng trong đường hầm. Mặc dù có nhiều phương pháp khác nhau nhưng những nghiên cứu cho thấy rằng không có sự khác biệt đáng kể nào giữa các phương pháp cố định. Kết quả phẫu thuật phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong đó việc sử dụng phương pháp cố định nào phụ thuộc mong muốn của bệnh nhân( chủ yếu là chất liệu kim loại hay tự tiêu), trang thiết bị dụng cụ sẵn có và sự quen thuộc của phẫu thuật viên đối với từng loại dụng cụ.

Các phương pháp cố định mảnh ghép trong phẫu thuật tạo hình dây chằng khớp gối

Tuy nhiên, một trong những sự băn khoăn của bệnh nhân là do không thật sự hiểu rõ sự khác nhau đó vì vậy đôi khi sẽ nảy sinh tâm lý lo lắng. Bài viết này xin giới thiệu sơ bộ các phương pháp cố định mảnh ghép trong phẫu thuật tạo hình dây chằng khớp gối phổ biến hiện nay.

1. Cố định dây chằng trong đường hầm bằng vít chốt dọc hay còn gọi là vít chèn( interference screw)

Vít chốt dọc là phương pháp cố định dây chằng có lịch sử lâu đời nhất và cũng là phương pháp được sử dụng phổ biến nhất. Phương pháp này sử dụng 1 con vít được bắt song song theo chiều dọc của dây chằng trong đường hầm và do đó chèn chặt dây chằng vào đường hầm nên gọi là vít chốt dọc hay vít chèn. Một trong những ưu điểm của vít chốt dọc là có thể sử dụng cho mọi loại dây chằng được sử dụng, từ mảnh ghép gân bánh chè, mảnh ghép gân bán gân và gân cơ thon, mảnh ghép gân Achille đồng loại,….

Vít chốt dọc trong đường hầm xương của khớp gối

Hình 1: Hình ảnh minh họa vít chốt dọc trong đường hầm xương

Tùy theo chất liệu mà có thể có vít chốt dọc titan hay vít chốt dọc tự tiêu

Hình 2: Hình ảnh vít chốt dọc titan

Hình 3: Hình ảnh vít chốt dọc tự tiêu

Vít chốt dọc tự tiêu được làm từ chất liệu mà cơ thể có thể hấp thu và xử lý được. Những nghiên cứu về mô học cho thấy, sau khoảng 2 năm thì không còn dấu vết của vít ở vị trí đưa vào.

2. Cố định dây chằng khớp gối trong đường hầm bằng vít chốt ngang

Cùng với sự phát triển của việc sử dụng mảnh ghép gân bán gân và gân cơ thon, các phương pháp cố định các cũng được nghiên cứu và phát triển. Cố định dây chằng khớp gối bằng vít chốt ngang là sử dụng 1 con vit chốt ngang, vuông góc với hướng của dây chằng trong đường hầm và sau đó, mảnh ghép gân bán gân và gân cơ thon được treo qua con vít đó. Nôm na ta có thể hiểu giống như ta vắt cái khăn lên dây phơi. Nhược điểm của phương pháp này là chỉ sử dụng được cho mảnh ghép gân bán gân và gân cơ thon. Về chất liệu, hiện tại phổ biến là chất liệu titan, chất liệu tự tiêu đã có nhưng ít phổ biến hơn.

Hình 4: Hình ảnh minh họa cố định dây chằng trong đường hầm

bằng dụng cụ vít chốt ngang

3. Cố định dây chằng trong đường hầm bằng hệ thống nút treo (endobutton)

Một dụng cụ cố định dây chằng nữa cũng hay được sử dụng cho các mảnh ghép gân bán gân và gân cơ thon là hệ thống nút treo

Hình 5: Minh họa sử dụng hệ thống treo gân

Hình 6: Minh họa sử dụng hệ thống treo gân

Hình 7: Minh họa sử dụng hệ thống treo gân trong đường hầm

Ngoài 3 phương pháp cơ bản trên, còn có nhiều phương pháp cố định gân khác, tuy nhiên không phổ biến bằng 3 phương pháp này.

TS Trần Trung Dũng( tổng hợp)