Có những quyết định về chuyên môn không chỉ dựa trên kiến thức, kinh nghiệm, tay nghề hay guideline hướng dẫn đơn thuần mà cần tính toán cân nhắc cả các yếu tố tâm lý, tình cảm, văn hoá, xã hội. Việc quyết định không chỉ dựa vào lý trí mà đôi khi cần có cả sự mách bảo của linh cảm, con tim, tấm lòng với người bệnh, đó là sự thấu cảm.
Hình 1: Bệnh nhân trên giường bệnh vào đêm trước hôm mổ 9 tháng trước đó.
Ông bạn già Martinez đã trao đổi với tôi trong cuộc hội chẩn trước đó là: “Theo tao, mày nên tháo khớp háng để tao tập trung hoá chất điều trị tổn thương di căn phổi” nhưng khi nhìn phản ứng biểu cảm của bệnh nhân và gia đình như vậy cũng phải đồng ý với tôi là quyết tâm giữ chân cho cháu. Lần đầu tiên chúng tôi đạt được cái đồng thuận nho nhỏ cho 1 ca đại phẫu thuật “Thay toàn bộ xương đùi” và cũng là ca đầu tiên thực hiện tại Sài gòn.
Hình 2: Ekip phẫu thuật
Việc điều trị hoá chất sau mổ được tiến hành sớm với kết quả thuận lợi, các tổn thương phổi được kiểm soát, không phát hiện tiến triển tăng, tình trạng tại chỗ ổn định, cháu đi lại tốt, sức khoẻ tốt, tăng thêm 10kg và chuẩn bị quay trở lại trường tiếp tục việc học hành bị gián đoạn do bệnh tật. Mặc dù thời gian theo dõi chưa dài, mới được 9 tháng nhưng bạn tôi, Martinez và William, cũng phải vô cùng ngạc nhiên và thán phục khi gặp bệnh nhân khoẻ mạnh, đi lại thoải mái tự nhiên trên đôi chân của mình mà không cần bất cứ dụng cụ hỗ trợ nào và quan trọng hơn các hình ảnh và xét nghiệm cho thấy bệnh đang được kiểm soát ổn định.
Cuộc phẫu thuật không còn là giải quyết khối u, can thiệp vào thể chất của bệnh nhân đơn thuần nữa mà thực sự nó đã chạm vào tinh thần, vực dậy sức chiến đấu với bệnh tật, sự khát khao sống và cống hiến. Tôi vẫn thường trao đổi với anh em trẻ, đối với ung thư, khi bệnh nhân và gia đình buông tay thì trình độ bác sĩ có giỏi đến mấy cũng không giải quyết được vấn đề cho bệnh nhân. Việc điều trị không chỉ nhờ bàn tay phẫu thuật khéo léo, tri thức và kinh nghiệm của người bác sĩ mà còn phải là động viên, chia sẻ để giúp người bệnh có 1 tinh thần tốt, lạc quan và quyết tâm chiến đấu chống lại bệnh tật.
Cuộc sống đôi khi gặp phải những hoàn cảnh éo le, là bác sĩ đôi khi gặp phải những tình huống nan giải, tiến thoái lưỡng nan, không có guideline hay chuyên gia nào có kinh nghiệm trước đó như ca mổ ngày hôm nay. Bệnh nhân bị 2 tổn thương ung thư đại trực tràng và ung thư xương cùng lúc, đã có di căn phổi. Vô cùng nan giải? Rà soát y văn chưa tìm được thông báo nào? Các chuyên gia cũng chưa ai có kinh nghiệm? Họp hội đồng Ung thư cơ xương khớp mà có đến 5 phút không ai biết nói gì. Những thứ tự ưu tiên được đặt ra và bắt đầu tính toán, cân nhắc rất nhiều yếu tố chủ quan, khách quan, tinh thần, xã hội, … để đưa ra 1 phương án điều trị cho bệnh nhân trong đó có giải pháp cắt u và thay toàn bộ xương đùi ngày hôm nay như 1 khâu của cả quá trình điều trị. Sự lựa chọn không chỉ dựa trên trình độ kiến thức, kinh nghiệm, tay nghề mà còn phải dựa vào sự mách bảo của linh cảm, con tim của người bác sĩ, đó là đỉnh cao của sự thấu cảm. Việc điều trị không chỉ cho thể chất, tinh thần của bệnh nhân mà đôi khi còn cho chính cả gia đình, những người xung quanh của người bệnh.
P/S: nhân ngày mổ ca thay toàn bộ xương đùi thứ 2 tại Sài gòn … thành công.
Link bài viết cũ: https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=6545467432180531&id=100001520164001
GS. TS Trần Trung Dũng