Đối với khối lâm sàng của ngành Y, đào tạo sau đại học là bắt buộc vì đào tạo sau đại học là khâu quan trọng giúp 1 sinh viên Y khoa chuyển hoá kiến thức lý thuyết học được trong trường Y thành các kỹ năng và kinh nghiệm khám chữa bệnh để có thể thực hành chuyên môn độc lập. Tại Việt Nam hiện nay, do những yếu tố khách quan nên hiện còn tồn tại nhiều hệ đào tạo sau đại học khác nhau nhưng mục đích chung cũng là chuyển tải kiến thức lý thuyết thành kỹ năng và kinh nghiệm của người bác sĩ, tuy nhiên theo xu thế, việc mở rộng đào tạo bác sĩ nội trú về mặt quy mô của các trường Y thể hiện dần bắt nhịp với xu thế đào tạo y khoa lâm sàng trên thế giới. Ở các nước phát triển, tốt nghiệp bác sĩ nội trú là tiêu chuẩn bắt buộc để tham gia kì thi cấp chứng chỉ hành nghề bác sĩ. Vậy tại sao đào tạo bác sĩ nội trú nói riêng và đào tạo sau đại học trong ngành Y lại quan trọng như vậy? Xin giới thiệu sơ lược 1 vài điểm cho mọi người dễ hình dung. Trân trọng !!!
Đặc thù ngành y, đặc biệt là chương trình đào tạo Bác sĩ đa khoa để phát triển trở thành các bác sĩ khám chữa bệnh thì việc học tiếp ngay sau đại học, hệ đào tạo Bác sĩ nội trú là chuẩn mực chung của các nước trên thế giới. Là 1 bác sĩ thì tốt và có tâm với bệnh nhân thôi chưa đủ mà bắt buộc phải giỏi, nếu bác sĩ không giỏi thậm chí có thể làm “hại” bệnh nhân 1 cách vô thức. Với bác sĩ phẫu thuật thì điều đó còn quan trọng hơn nữa vì giỏi lý thuyết thôi chưa đủ mà còn phải giỏi thực hành, nôm na để dễ hình dung là 1 học sinh phi công có thể đạt điểm xuất xắc về mặt lý thuyết nhưng chưa có đủ tích luỹ giờ thực hành “bay trong buồng tập” và “bay trên thực tế có người kèm cặp” thì có thể gây tai nạn ngay nếu giao cho lái máy bay luôn.
Với những chương trình đào tạo chuẩn mực, việc đào tạo thực hành trên mô phỏng và sau đó là thực hành trên mô hình, trên xác là bắt buộc nhất là với các chuyên ngành phẫu thuật hoặc can thiệp xâm lấn, đảm bảo cho người học “được phép sai”, “được phép làm lại nhiều lần” cho tới khi thuần thục mới được tham gia thực hiện kỹ thuật trên người bệnh cùng với thầy hướng dẫn của mình. Những quy chuẩn đó giúp cho chất lượng và trình độ của bác sĩ nội trú qua đào tạo đạt được những chuẩn mực nhất định trong thực hành lâm sàng cho bệnh nhân.
Quãng thời gian đào tạo chương trình bác sĩ đa khoa chỉ đủ để cung cấp các kiến thức và kỹ năng cơ bản nhưng để hoàn thiện hơn thì các kiến thức và kỹ năng đó phải được luyện tập, rèn luyện trở thành các phản xạ nghề nghiệp 1 cách chính xác và tối đa nhất cho bệnh nhân, nâng lên ở mức kinh nghiệm, điều đó cần có quãng thời gian để thực hiện, đó là chương trình học Bác sĩ nội trú.
Chương trình này đòi hỏi người bác sĩ nội trú phải lăn lộn ngày đêm trong bệnh viện, theo chuẩn ACGME-I mà các chương trình của VinUni thực hiện là: làm việc 80 giờ 1 tuần, tham gia trên 200 ca phẫu thuật 1 năm, tham gia thăm khám tối thiểu 1000 bệnh nhân 1 năm, làm luận văn, công bố báo quốc tế….. nhờ đó trong khoảng thời gian ngắn, toàn bộ tri thức lý thuyết có thể truyển tải thành phản xạ, kỹ năng, kinh nghiệm của 1 bác sĩ trẻ nhưng có đầy đủ năng lực chuyên môn tốt để độc lập khám chữa bệnh, nghiên cứu và tự định hướng phát triển công việc.
GS.TS Trần Trung Dũng