Mao Mạch Cảnh Giới

    Mao mạch cảnh giới: một dấu ấn giải phẫu khi lấy gân bán gân và gân cơ thon để tạo hình dây chằng khớp gối

    Những mốc giải phẫu (anatomical lanmarks) đóng vai trò quan trọng trong phẫu thuật, giúp cho phẫu thuật đạt độ chính xác cao.Việc xác định các mốc giải phẫu luôn luôn là quan trọng giúp cho phẫu thuật ngày càng chính xác hơn và quan trọng hơn, giúp cho các phẫu thuật viên mới có thể thực hiện phẫu thuật đạt độ chính xác sớm, có ý nghĩa trong công tác đào tạo giáo dục. Phẫu thuật tạo hình dây chằng khớp gối với việc sử dụng gân bán gân và gân cơ thon trở nên rất phổ biến. Bài viết này xin giới thiệu 1 mốc giải phẫu liên quan đến phẫu thuật lấy gân này được chúng tôi đánh giá trên hơn 200 ca phẫu thuật. Xin trân trọng giới thiệu.

    Việc sử dụng gân bán gân và gân cơ thon trong tạo hình các dây chằng nói chung và tạo hình dây chằng chéo trước và chéo sau nói riêng rất phổ biến. Mặc dù hiện nay, ở Việt nam, khả năng sử dụng gân đồng loại từ các trung tâm bảo quản mô là tương đối dễ dàng, tuy nhiên, cũng như xu thế chung trên thế giới, tỷ lệ sử dụng gân tự thân, đặc biệt gân bán gân và gân cơ thon vẫn chiếm tỷ lệ cao. Những khu vực chưa có khả năng sử dụng gân đồng loại thì tỷ lệ đạt gần 100% (một số ít sử dụng gân bánh chè tự thân).Mao mạch cảnh giới: một dấu ấn giải phẫu khi lấy gân bán gân và gân cơ thon để tạo hình dây chằng khớp gối
    Những kết quả sau phẫu thuật tạo hình dây chằng bằng gân bán gân và gân tự thân của các tác giả trong nước và thế giới cho thấy đây là vật liệu đáp ứng tốt yêu cầu của phẫu thuật. Điều còn lăn tăn của phẫu thuật viên khi sử dụng gân này là các phiền toái tại vị trí lấy gân, đặc biệt là tổn thương các nhánh cảm giác thần kinh hiển (có thể đọc thêm bài viết về tổn thương nhánh cảm giác này trong bài viết trên www.dungbacsy.com. Các nhánh của thần kinh hiển đi khá sát với hai gân bán gân và gân cơ thon, đặc biệt nhánh dưới gối đi ngay sát bờ trên của gân cơ thon. Việc phẫu tích rộng rãi để lấy gân sẽ thuận lợi cho việc lấy gân nhưng làm tăng tỷ lệ tổn thương thần kinh do đó nhu cầu xác định chính xác vị trí gân là vấn đề đáng quan tâm. Các mốc giải phẫu lớn dựa vào lồi củ xương chầy và mào chầy chỉ đạt được yêu cầu rạch da tương ứng vị trí lấy gân. Khi đã rạch da để phẫu tích gân, có nhiều kỹ thuật phẫu tích khác nhau tuỳ theo kinh nghiệm và sự quen thuộc của phẫu thuật viên tuy nhiên, nhu cầu xác định tương đối chính xác vị trí bám của hai gân này thực sự là điều cần thiết. Khá nhiều các cách khác nhau được sử dụng để xác định vị trí bám của gân này được các phẫu thuật viên khuyến cáo sử dụng như những kinh nghiệm cá nhân.
    Trong quá trình thực hiện các phẫu thuật tạo hình dây chằng với việc sử dụng mảnh ghép gân bán gân và gân cơ thon, chúng tôi nhận thấy có sự liên quan tương đối hằng định giữa 1 mao mạch nhỏ và vị trí bám của hai gân bán gân và gân cơ thon. Mao mạch này chạy dọc theo mào chầy, thường có 1 nhưng cũng có trường hợp có 2 (1 mao mạch lớn và 1 mao mạch nhỏ). Vị trí của mao mạch tương ứng vị trí bám của gân vào xương và các thay đổi về hình thái của mao mạch tương ứng với bờ trên và bờ dưới của hai gân này. Chúng tôi gặp mao mạch này ở trên 80% các trường hợp phẫu thuật và nhận thấy vai trò định vị giải phẫu khá chính xác của mao mạch này vì vậy chúng tôi thường trìu mến gọi là “mao mạch cảnh giới”. Với sự hỗ trợ định vị của “mao mạch cảnh giới”, tỷ lệ tổn thương nhánh cảm giác thần kinh hiển của chúng tôi khá thấp và nhận thấy rằng, đối với các phẫu thuật viên mới, mốc giải phẫu này khá là hữu ích, giúp cho việc phẫu tích gân được chính xác và thuận lợi.
    TS Trần Trung Dũng (From Malaysia)

    About the Author Trị Quản

    Popular posts